Jajko w sosie musztardowym to obiad, który robi się szybko, z prostych składników i bez stania przy kuchence przez pół dnia. To dobry sposób na wykorzystanie jajek w nieco ciekawszej formie niż klasyczne sadzone czy na twardo z majonezem. Sos wychodzi kremowy, wyraźny w smaku i dobrze łączy się z ziemniakami, puree albo świeżym pieczywem. Całość można przygotować w około 30 minut, a efekt jest bardzo domowy, sycący i daleki od nudy.
Składniki na jajko w sosie musztardowym
Podane proporcje wystarczą na 4 porcje lekkiego obiadu lub 2-3 większe porcje, jeśli danie ma być podane z dodatkami.
- 8 jajek
- 500 ml mleka
- 40 g masła
- 40 g mąki pszennej
- 2-3 łyżki musztardy sarepskiej
- 1 łyżeczka musztardy francuskiej ziarnistej
- 100 ml śmietanki 18% lub 30%
- 1 mała cebula
- 1 liść laurowy
- 2 ziarna ziela angielskiego
- sól do smaku
- świeżo mielony pieprz do smaku
- szczypta cukru
- 1-2 łyżeczki soku z cytryny lub octu jabłkowego
- opcjonalnie: szczypiorek lub koperek do podania
Przygotowanie jajka w sosie musztardowym krok po kroku
- Jajka włożyć do garnka, zalać zimną wodą i doprowadzić do wrzenia. Gotować przez 8-9 minut od momentu zagotowania, wtedy żółtko będzie dobrze ścięte, ale nie przesuszone. Po ugotowaniu od razu przelać zimną wodą i odstawić na kilka minut.
- W czasie gdy jajka się gotują, obrać cebulę i przekroić ją na pół. Do małego rondla wlać mleko, dodać cebulę, liść laurowy i ziele angielskie. Podgrzewać na małym ogniu przez 8-10 minut, nie dopuszczając do mocnego wrzenia. Dzięki temu mleko przejdzie delikatnym aromatem i sos nie będzie płaski w smaku.
- Przecedzić mleko przez sitko, usuwając cebulę i przyprawy. Odstawić na chwilę.
- W drugim garnku rozpuścić masło. Wsypać mąkę i mieszać trzepaczką przez około 1 minutę, aż powstanie jasna zasmażka. Nie powinna się zrumienić, bo sos ma zostać jasny i kremowy.
- Do zasmażki stopniowo wlewać ciepłe mleko, cały czas energicznie mieszając. Najlepiej robić to partiami: najpierw kilka łyżek, potem coraz więcej. Dzięki temu sos wyjdzie gładki, bez grudek.
- Gotować sos na małym ogniu przez 3-4 minuty, aż lekko zgęstnieje. Powinien mieć konsystencję nieco rzadszą niż budyń, bo po dodaniu musztardy i śmietanki jeszcze się zaokrągli i delikatnie zagęści.
- Dodać musztardę sarepską, musztardę ziarnistą i śmietankę. Wymieszać, doprawić solą, pieprzem, szczyptą cukru oraz sokiem z cytryny albo odrobiną octu jabłkowego. Smak powinien być wyraźny, lekko pikantny i przełamany delikatną kwasowością.
- Obrać jajka i przekroić na połówki albo zostawić w całości. Włożyć je do gorącego sosu na 1-2 minuty, tylko do podgrzania. Nie warto gotować ich dłużej w sosie, bo białko robi się wtedy gumowe.
- Podawać od razu, najlepiej z ziemniakami z wody, puree ziemniaczanym, kaszą jęczmienną albo kromką dobrego chleba. Na wierzch można dodać szczypiorek lub koperek.
Jeśli sos wydaje się zbyt ostry po dodaniu musztardy, wystarczy dolać 2-3 łyżki mleka albo 1 łyżkę śmietanki. Gdy wyjdzie zbyt łagodny, najlepiej dołożyć jeszcze pół łyżki musztardy sarepskiej, a nie dosalać.
W tym daniu warto pilnować temperatury. Sos musztardowy lubi spokojne podgrzewanie. Zbyt mocne gotowanie po dodaniu śmietanki może sprawić, że zrobi się ciężki i straci aksamitną strukturę. Wystarczy lekkie pyrkanie i częste mieszanie.
Jeśli sos ma być bardziej elegancki i gładszy, można przetrzeć go przez sitko już po doprawieniu. W codziennej wersji nie ma takiej potrzeby, ale przy podaniu na obiad dla gości daje to naprawdę ładny efekt.
Jak podawać jajko w sosie musztardowym, żeby obiad był pełny
Najbardziej klasyczne połączenie to jajka w sosie musztardowym z ziemniakami. Zwykłe gotowane ziemniaki sprawdzają się świetnie, bo chłoną sos i nie konkurują z jego smakiem. Bardzo dobrze wypada też puree, zwłaszcza nieco bardziej maślane i gładkie.
Najlepsze dodatki do sosu musztardowego z jajkami
Jeśli obiad ma być bardziej treściwy, obok warto podać surówkę z ogórka kiszonego, mizerię albo buraczki. Kwaśniejsze dodatki dobrze równoważą kremowy sos. Sprawdza się też duszony szpinak lub fasolka szparagowa, szczególnie wtedy, gdy danie ma mieć bardziej wiosenny charakter.
W szybkiej wersji wystarczy świeże pieczywo. Gęsty sos i jajka tworzą wtedy coś pomiędzy obiadem a ciepłą kolacją. To dobre rozwiązanie, gdy nie ma czasu na gotowanie dodatków osobno.
Do podania lepiej kroić jajka na połówki niż w ćwiartki. Połówki ładniej trzymają kształt w gorącym sosie i nie rozpadają się przy nakładaniu.
Najczęstsze błędy przy jajkach w sosie musztardowym
Najczęstszy problem to grudki w sosie. Dzieje się tak wtedy, gdy zimne mleko trafia od razu do gorącej zasmażki w dużej ilości. Najprościej temu zapobiec, dolewając mleko stopniowo i cały czas mieszając trzepaczką. Jeśli mimo wszystko grudki się pojawią, sos można szybko zmiksować blenderem ręcznym albo przecedzić.
Drugi błąd to zbyt agresywne doprawienie. Musztarda różni się ostrością w zależności od marki, dlatego bezpieczniej zacząć od 2 łyżek i dopiero potem dołożyć więcej. Sos powinien być wyraźny, ale nie palący. W tym daniu chodzi o równowagę między ostrością, śmietankową bazą i lekką kwasowością.
Warto też uważać na same jajka. Przegotowane łatwo poznać po zielonkawej obwódce wokół żółtka. Są nadal jadalne, ale mniej apetyczne i bardziej suche. Krótkie schłodzenie w zimnej wodzie po ugotowaniu nie tylko zatrzymuje proces ścinania, ale też ułatwia obieranie.
Co zrobić, gdy sos musztardowy jest za rzadki albo za gęsty
Za rzadki sos wystarczy chwilę dłużej pogotować na małym ogniu. Płyn odparuje i konsystencja się poprawi. Nie ma potrzeby od razu dosypywać mąki, bo łatwo wtedy przesadzić i uzyskać ciężki, mączny smak.
Jeżeli sos zrobi się za gęsty, najlepiej dolać trochę ciepłego mleka. Po 1-2 łyżki, z mieszaniem, aż uzyska odpowiednią płynność. Warto pamiętać, że po odstawieniu na chwilę sos jeszcze bardziej tężeje, więc na kuchence może wydawać się nieco rzadszy niż docelowo.
Warianty jajka w sosie musztardowym
To danie daje się łatwo dopasować do tego, co akurat jest pod ręką. W bardziej zdecydowanej wersji część zwykłej musztardy można zamienić na dijon. Sos będzie wtedy ostrzejszy i bardziej wytrawny. Do codziennego obiadu lepiej jednak nie przesadzać z dijon, bo potrafi zdominować jajka.
Przyjemny efekt daje dodatek drobno posiekanego koperku albo szczypiorku wmieszanego już po zdjęciu sosu z ognia. Zieleń wnosi świeżość i trochę odciąża śmietankowo-musztardową bazę. Dobrze działa także niewielka ilość chrzanu, jeśli ma się ochotę na bardziej wyrazisty smak.
W wersji nieco lżejszej można użyć mleka 2% i śmietanki 18%. W bardziej sycącej, obiadowej odsłonie sprawdza się śmietanka 30%, ale wtedy warto dodać trochę więcej soku z cytryny, żeby sos nie był zbyt ciężki. Da się też pominąć śmietankę całkiem, jeśli zależy na prostszej, bardziej staropolskiej wersji, choć konsystencja będzie wtedy mniej aksamitna.
Wartości odżywcze jajka w sosie musztardowym
Jedna porcja, przy założeniu 2 jajek i około 1/4 sosu, to orientacyjnie 280-360 kcal, w zależności od użytej śmietanki i ilości masła. Danie dostarcza solidną porcję białka z jajek, tłuszczu dającego sytość oraz niewielkiej ilości węglowodanów z mąki i mleka.
Jajka są dobrym źródłem pełnowartościowego białka, witamin z grupy B, selenu i choliny. Sos musztardowy sam w sobie nie jest ciężki, jeśli nie przesadzi się z tłuszczem i poda całość z prostymi dodatkami. Przy ziemniakach i surówce powstaje pełny, domowy obiad, który nie wymaga drogich składników ani długiego planowania.
To jedno z tych dań, które dobrze wpisują się w szybkie gotowanie w tygodniu. Kilka podstawowych produktów, krótki czas przygotowania i smak, do którego łatwo wrócić, gdy potrzeba czegoś prostego, ale nie byle jakiego.