Brownie z buraka – zdrowa wersja klasycznego ciasta

Brownie z buraka to idealne rozwiązanie, gdy chce się czegoś słodkiego bez wyrzutów sumienia. Burak zastępuje część tłuszczu i dodaje wilgoci, dzięki czemu ciasto jest gęste i lepkie – dokładnie takie, jakie powinno być. Sprawdzi się jako deser na rodzinny obiad, przekąska do lunchboxa czy poczęstunek dla gości, którzy nawet nie zorientują się, że jedzą coś zdrowszego. Do przygotowania wystarczy 15 minut i jeden blender.

Składniki na brownie z buraka

Proporcje na blaszkę 20×20 cm, czyli około 16 kawałków:

  • 250 g ugotowanego buraka (około 2 średnie buraki)
  • 3 jajka w temperaturze pokojowej
  • 100 g naturalnego masła orzechowego (bez dodatku cukru)
  • 80 g miodu lub syropu klonowego
  • 50 g kakao w proszku
  • 40 g mąki owsianej (można zmielić płatki owsiane)
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • szczypta soli
  • 100 g gorzkiej czekolady (minimum 70% kakao)
  • 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego

Przygotowanie brownie z buraka

  1. Rozgrzać piekarnik do 175°C z termoobiegiem. Blaszkę wyłożyć papierem do pieczenia, zostawiając wystające brzegi – ułatwi to późniejsze wyjęcie ciasta.
  2. Buraki ugotować do miękkości (około 40-50 minut w osolonym wrzątku) lub użyć gotowych, vakuumowanych. Obrać ze skórki i pokroić na mniejsze kawałki. Jeśli buraki są zbyt mokre, lekko osuszyć papierowym ręcznikiem.
  3. Do blendera wrzucić buraki, jajka, masło orzechowe, miód i ekstrakt waniliowy. Miksować przez 60-90 sekund, aż masa będzie całkowicie gładka. Może być potrzeba przerwać i zeskrobać składniki ze ścianek.
  4. Dodać kakao, mąkę owsianą, proszek do pieczenia i sól. Miksować kolejne 30 sekund, tylko do połączenia składników – nie dłużej, żeby ciasto nie straciło puszystości.
  5. Czekoladę posiekać na drobne kawałki. Połowę dodać do masy i delikatnie wymieszać szpatułką. Resztę zostawić na wierzch.
  6. Masę przelać do przygotowanej blaszki i wyrównać. Posypać pozostałymi kawałkami czekolady.
  7. Piec przez 25-30 minut. Ciasto jest gotowe, gdy brzegi są ścięte, a środek lekko się trzęsie – po wystudzeniu stężeje. Wbity patyczek powinien wyjść z wilgotnymi okruszkami, nie całkiem czysty.
  8. Wyjąć z piekarnika i pozostawić w blaszce do całkowitego wystudzenia – minimum 2 godziny. Brownie z buraka potrzebuje tego czasu, żeby nabrać odpowiedniej konsystencji.

Nie przesadzić z pieczeniem – lepiej wyjąć wcześniej niż później. Brownie powinno być lepkie i wilgotne w środku, a nie suche jak zwykłe ciasto.

Po ostudzeniu wyciągnąć za brzegi papieru i pokroić na kawałki. Ostry nóż maczany w gorącej wodzie da najładniejsze krawędzie.

Wartości odżywcze brownie z buraka

Jedna porcja (1/16 blaszki) zawiera około:

  • 120 kcal
  • 7 g białka
  • 10 g węglowodanów
  • 6 g tłuszczu
  • 2 g błonnika

Dla porównania – klasyczne brownie ma zwykle 250-300 kcal na porcję i znacznie więcej cukru. Burak dostarcza też folianów, żelaza i witamin z grupy B, których w tradycyjnym deserze nie znajdziemy. Masło orzechowe dodaje zdrowych tłuszczów i białka, dzięki czemu ciasto lepiej syci.

Zamienniki składników w zdrowym brownie

Masło orzechowe

Działa tu jako zamiennik masła lub oleju. Najlepiej sprawdza się naturalne masło orzechowe z samych orzeszków, bez dodatku cukru czy tłuszczu palmowego. Można je zastąpić masłem migdałowym, z nerkowców czy tahini – każde da nieco inny posmak, ale efekt będzie podobny.

Masło z orzeszków ziemnych ma najbardziej neutralny smak i najmniej przebija przez czekoladę. Migdałowe dodaje subtelnej słodyczy, a tahini lekko orzechowej nuty.

Mąka owsiana

Można użyć mąki kokosowej (wtedy tylko 25 g, bo mocniej wiąże), mąki migdałowej (70 g) lub zwykłej mąki pszennej pełnoziarnistej (50 g). Każda zmiana wpłynie na konsystencję – mąka kokosowa da bardziej gąbczaste ciasto, migdałowa bardziej wilgotne i ciężkie.

Najprostszy sposób na mąkę owsianą to zmielenie płatków w młynku do kawy lub mocnym blenderze przez 20-30 sekund.

Słodzenie brownie bez cukru

Miód można zamienić na syrop klonowy, syrop daktylowy lub syrop z agawy. Każdy działa podobnie, różnice są głównie smakowe. Dla wersji całkowicie bez cukrów dodanych sprawdzą się daktyle medjool – 8-10 sztuk namoczonych w gorącej wodzie i zmiksowanych z burakiami.

Nie polecam erytryolu ani ksylitolu w tym przepisie – brownie nie nabierze odpowiedniej konsystencji lepkiej i będzie zbyt kruche.

Przechowywanie i zamrażanie

Brownie z buraka trzyma się w lodówce do 5 dni w szczelnym pojemniku. Wilgotność buraka sprawia, że ciasto nie wysycha tak szybko jak klasyczne wersje. Można je jeść prosto z lodówki – wtedy ma konsystencję gęstego fudge’a – albo ogrzać przez 15 sekund w mikrofalówce.

Zamraża się świetnie. Pokrojone na porcje i zapakowane pojedynczo w folię aluminiową wytrzymują do 3 miesięcy. Rozmrażać w lodówce przez noc lub w temperaturze pokojowej przez godzinę.

Niektórzy twierdzą, że brownie smakuje lepiej następnego dnia – smaki mają czas się przegrać, a konsystencja staje się jeszcze bardziej lepka.

Jak podawać czekoladowe brownie z buraka

Samo w sobie jest wystarczająco dobre, ale kilka dodatków podnosi je na wyższy poziom. Łyżka jogurtu greckiego albo mascarpone równoważy słodycz i dodaje świeżości. Masło orzechowe rozsmarowane na ciepłym kawałku topi się i tworzy dodatkową warstwę smaku.

Świeże owoce – maliny, truskawki czy pokrojone banany – nadają się idealnie. Ich kwaskowość przełamuje intensywną czekoladę. Posypka z posiekanych orzechów włoskich lub pistacji dodaje chrupkości.

Na elegancką wersję deserową pokroić na mniejsze kostki, ułożyć na talerzyku z kulką lodów waniliowych i polać gorącą czekoladą. Wygląda imponująco, a przygotowanie zajmuje minutę.

Najczęstsze pytania o brownie z buraka

Czy czuć smak buraka? Nie, jeśli burak jest dobrze ugotowany i zmiksowany. Kakao i czekolada całkowicie go maskują. Nawet osoby, które nie przepadają za burakami, nie potrafią go wykryć.

Dlaczego brownie jest zbyt mokre? Buraki były prawdopodobnie za bardzo soczyste. Następnym razem odsączyć je lepiej lub dodać łyżkę więcej mąki owsianej. Może też pomóc dłuższe pieczenie – dodatkowe 5 minut robi różnicę.

Czy można zrobić bez blendera? Teoretycznie tak, ale będzie trudniej. Buraki trzeba bardzo drobno zetrzeć na tarce, a potem dokładnie wymieszać z pozostałymi składnikami trzepaczką. Konsystencja nie będzie tak gładka.

Jak sprawdzić, czy buraki są dobrze ugotowane? Widelec powinien wchodzić bez oporu, jak w ugotowane ziemniaki. Niedogotowane buraki dadzą grudkowatą masę, która nie zmiksuje się gładko.

Czy można użyć buraka surowego? Nie, surowy burak jest zbyt twardy i ma zbyt intensywny smak ziemisty. Musi być ugotowany lub pieczony.